Oude plekken, nieuwe gemeenschappen

In Hoegaarden en Landen groeiden historische boomgaarden uit tot groene ontmoetingsplekken waar landbouw, natuur en mensen samenkomen. Boer Bram van La Pailotte vertelt hoe hij er regeneratieve landbouw in praktijk brengt – zonder pesticiden, mét grazende dieren én ruimte voor de buurt. “Ik bouw graag mee aan een landbouw die midden in de samenleving staat,” zegt hij.



Delen

Regionaal Landschap Zuid-Hageland werkte mee aan de inrichting van twee nieuwe groene ontmoetingsplekken in dopsharten, waar mensen, natuur, erfgoed en landbouw elkaar vinden: de wei achter ’t Paenhuys in Hoegaarden en de ‘Grooten Hof’ in Attenhoven (Landen).

Boer Bram van bedrijf La Pailotte doet aan landbouw op deze beide plekken. In dit gesprek legt hij uit wat hij doet en waarom hij het belangrijk vindt dat deze centrale plekken ook ontmoetingsplaatsen zijn.

© Regionale Landschappen

Wat betekent het voor jou om het beheer van de historische boomgaard ‘de Grooten Hof’ in Landen en stukken van de wei achter ’t Paenhuys in Hoegaarden op te nemen? Hoe ben je bij deze projecten betrokken geraakt?

We combineren veeteelt, fruitteelt en korte-omloop-hout in een agroforestry-systeem met focus op biodiversiteit en bodemgezondheid. Alles wat we kweken, verwerken we zelf, zoals vleespakketten en appelsap. Onze betrokkenheid begon via een open oproep in Hoegaarden; voor Landen werden we gecontacteerd door het Regionaal Landschap.
Voor ons als regeneratief landbouwbedrijf zijn dit unieke kansen die perfect passen bij onze missie: een vorm van landbouw bedrijven die de natuur herstelt. We mochten mee nadenken vanaf het begin, zelfs bij de keuze van fruitrassen. In Hoegaarden werd ook een wilgenplantage aangelegd, waarvan het hout gebruikt wordt in projecten voor scholen, gezinnen en overheden.
Deze projecten zijn voor ons waardevolle samenwerkingen op plekken met geschiedenis en betekenis.

Beide boomgaarden worden beheerd zonder bemesting of pesticiden. Hoe pak jij dat concreet aan in de praktijk, en welke uitdagingen of voordelen zie je daarin?

We werken volledig zonder kunstmest of pesticiden. Hoogstamboomgaarden zijn van nature al sober. Bij aanplant gebruiken we enkel compost; voor de laagstamplantage bemesten we met eigen compost.
In plaats van bestrijding zetten we in op een sterk ecosysteem: nestkastjes, insectenhotels en gefaseerd maaien helpen nuttige insecten en vogels aan te trekken.
Toen bladluizen opdoken in de jonge aanplant, dachten we even: oei. Maar al snel kwamen lieveheersbeestjes en zweefvliegen in actie en herstelden het evenwicht.
Deze aanpak vraagt geduld, maar levert veel op: gezonde bomen, levend landschap én landbouw die met de natuur werkt.

Wat is de rol van de runderen of schapen in het onderhoud van de boomgaard? En hoe zorg je ervoor dat dit samengaat met de fruitteelt?

De dieren spelen een essentiële rol. In Hoegaarden grazen schapen, in Attenhoven koeien. Dat is niet alleen praktisch, maar ook historisch: hoogstamboomgaarden werden vroeger altijd gecombineerd met begrazing. We zorgen voor aangepaste afsluitingen en boomkorven om jonge bomen te beschermen.

Er is ook een sociale zone voorzien waar mensen kunnen wandelen en (in Landen) fruit plukken. Hoe zie jij die wisselwerking tussen landbouw en gemeenschapsfunctie?

Ik vind het waardevol dat beide projecten een sociale dimensie hebben. In Landen is een deel van het perceel opengesteld voor bezoekers die zelf fruit mogen plukken. In Hoegaarden is het terrein grotendeels toegankelijk, met o.a. een speelweide voor de Chiro.
Die verbinding tussen landbouw en mensen is essentieel. We hopen op respectvolle bezoekers en versterken dat met heldere communicatie. Samen met de gemeenten organiseren we workshops en activiteiten.
Zo bouwen we aan landbouw die midden in de samenleving staat, waar mensen kunnen zien, proeven en beleven hoe regeneratieve landbouw werkt.

Wat hoop jij dat bezoekers of buurtbewoners ervaren wanneer ze de Grooten Hof of de wei achter ’t Paenhuys bezoeken?

We hopen dat mensen geraakt worden door de schoonheid en rust van deze plekken. Een bloeiende boomgaard met grazende dieren heeft iets schilderachtigs. Agroforestry maakt het landschap levend én aantrekkelijk.
Maar we hopen vooral dat mensen voelen dat hier anders geboerd wordt: met respect voor bodem, natuur en biodiversiteit. Geen grootschalige productie, maar landbouw die herstelt en verbindt.
Als ons werk mensen inspireert om anders naar landbouw of voeding te kijken, is onze missie geslaagd.

Agroforestry of boslandbouw is een landbouwsysteem waar bomen of struiken gecombineerd worden met een landbouwgewas of met dieren op eenzelfde perceel.

Regeneratieve landbouw of agro-ecologie combineert landbouwproductie met het herstel van ecosystemen. Regeneratieve landouw zet sterk in op het werken aan bodemkwaliteit, het verhogen van de biodiversiteit en het verbinden van de gemeenschap met boer en omgeving.

Ook fan van dit soort artikels? Ze verschijnen in onze gratis landschapskrant. Ontvang hem zelf ook, digitaal of op papier!

Meld je aan!