Snoeien van hoogstamfruitbomen

Basisprincipes en tips per soort



Delen

Basisprincipes

  • Evenwichtige verdeling van de takken over de windrichtingen
  • Gelijkmatige hoogte behouden
  • Respecteer de boomvorm
  • Gebruik steeds proper en scherp gereedschap. Ontsmet tijdens het snoeien regelmatig je snoeischaar, bv. met Dettol.
  • Snoei bij droog weer en niet bij zware vorst

De verschillende fases

De snoei van fruitbomen kent verschillende fasen. In de eerste jaren na aanplant richt de snoei zich op het vormen van een stevige, evenwichtige boomstructuur – dit noemen we de vormsnoei. Zodra de boom zijn definitieve vorm heeft bereikt en begint met een stabiele productie van vruchten, spreken we van de opbrengstfase. Vanaf dat moment verschuift de focus naar de onderhoudssnoei, die gericht is op het in stand houden van de kroonstructuur, het bevorderen van vruchtbaarheid en het beperken van veroudering.

Het moment van deze overgang verschilt per fruitsoort:

  • Appel: tussen het 8e en 12e jaar na aanplant

  • Peer: tussen het 10e en 12e jaar na aanplant

  • Kers: tussen het 6e en 7e jaar na aanplant

  • Pruim: tussen het 6e en 8e jaar na aanplant

In deze periode stopt dus de vormsnoei en begint de onderhoudssnoei. Let goed op de ontwikkeling van de boom: groeit hij stabiel, draagt hij jaarlijks vruchten en is de kroon goed opgebouwd? Dan is het tijd om over te schakelen op onderhoudssnoei.

Plantsnoei

Heb jij deze winter hoogstamfruitbomen geplant? Vergeet dan zeker de plantsnoei niet! Deze kan je al uitvoeren net vóór je de bomen in de grond plant (dan heb je geen ladder nodig). Indien je dit nog niet gedaan hebt bij het planten dan wacht je met je steenfruit (kers, pruim) best tot het einde van de winter (minder kans op loodglansziekte).
 
Door de plantsnoei breng je enerzijds het volume van de kroon terug in evenwicht met de wortels (die beschadigd werden bij het verplanten) en anderzijds voer je meteen een eerste vormsnoei uit (zie onder).
 
Hebben wij met het regionaal landschap jouw bomen geplant, dan hebben de (meeste) bomen vermoedelijk al de plantsnoei gekregen. De notelaars niet (want die kunnen gaan ‘bloeden’ in de winter) dus die moet je in de lente extra in de gaten houden (eventueel extra water geven; dan een snoeibeurt uitvoeren om kroon te reduceren).

Vormsnoei

Wanneer?
De voorkeurstijden voor de vormsnoei van appel en peer zijn van december t.e.m. half maart. Bij pruim, kers en kriek snoei je later, tijdens of na de bloei. Met deze snoeibeurten, die je de eerste 5-10 jaren van de boom jaarlijks uitvoert, geef je de boom echt vorm. Je streeft ernaar de takken, bladeren en het fruit ruimte, lucht en licht te geven, en de boom in een evenwichtige vorm te brengen.

Appel
  • Er zijn twee boomvormen mogelijk: enerzijds heb je appelbomen mét harttak (een tak die in het midden recht naar boven loopt), anderzijds zijn er ook zonder harttak. 3 à 4 ‘gesteltakken’ (die het geheel dragen) goed verdeeld rondom de stam behouden
  • Concurrenten van harttak en gesteltakken wegsnoeien
  • Gesteltakken op gelijke hoogte snoeien; de eventuele harttak steekt boven de gesteltakken

Peer

  • Een piramidale ‘peer’-vorm is het meest natuurlijk, steeds met harttak
  • Harttak met meerdere kransen (‘etages’ of ‘verdiepingen’) van 4 à 5 gesteltakken.
  • Tussenafstand kransen tussen 70 cm à 120 cm
  • Kruin geleidelijk opbouwen!

Kers/kriek

Er zijn twee mogelijke boomvormen: zonder harttak (de boom blijft lager) en met harttak.
De vorm mét harttak is het meest natuurlijk, maar de boom groeit dan hoger.

Pruim

Twee boomvormen zijn mogelijk

  • Zonder harttak, waarbij de boom compacter blijft.
  • Met harttak, een natuurlijkere groeivorm, maar met risico op te dichte vertakking.

Let bij beide vormen goed op de inplantingshoek van de gesteltakken: een te smalle hoek zorgt voor breekbaar hout en een zwakkere takaanhechting.

Voorkeursnoeitijden

Abrikoos Vóór half september, direct na de pluk en/of direct na de bloei
Amandel Mei-september
Appel december - half maart
Kers Tijdens of na de bloei in april
Kriek Tijdens of na de bloei in april
Kweepeer februari-maart, november-december na bladval, of bij het begin van de bloei
Mispel December-februari
Moerbei December-februari
Nectarine Mei-augustus
Peer december - half maart
Perzik Mei-september
Pruim Tijdens of na de bloei in april
Tamme kastanje Winter
Vijg Einde november - begin december-januari en begin maart
Walnoot Zomer Snoei zo weinig mogelijk!

Onderhoudsnoei

Wanneer?
Bij appels en peren kan je dit in de zomer of winter doen. De onderhoudssnoei van steenvruchten (pruim, kers, kriek) doe je na de oogst.
 
Het doel van de onderhoudssnoei is om de kruin licht en luchtig te houden:
  • Wegsnoeien van te dicht staande en kruisende takken
  • Oud vruchthout wegsnoeien