Tips bij droogte: Hoe help ik mijn bomen en struiken droge periodes door?

Hoe help je jouw jonge bomen en struiken de warme zomer door? Ontdek onze tips!



Delen

Water geven: wanneer, hoeveel en hoe?

In de eerste jaren na aanplant kunnen bomen, hagen en struiken tijdens droge periodes extra water nodig hebben om goed te kunnen wortelen en overleven. Het is daarbij belangrijk om niet te vroeg, maar zeker ook niet te laat in te grijpen.

Wanneer geef je best water?

Extra water geven is nodig wanneer de plant onvoldoende vocht uit de bodem kan opnemen. Je bekijkt dus best of deze bodem nog vochtig is, door bijvoorbeeld onder de mulchlaag te voelen aan de bodem of een kuiltje te maken net buiten de wortelzone. Lichte zandgronden drogen sneller uit dan zwaardere leemgronden.

Let ook op signalen van de plant. Het beperkt uitlopen van de knoppen, met beperkte bladmassa en  slaphangende bladeren zijn symptomen van droogte.  In een volgende fase van droogtestress gaan de bladeren verkleuren en/of afvallen..

Wanneer de bodem droog aanvoelt of de plant symptomen van droogte vertoont is het aangewezen water te geven. Hou er wel rekening mee dat je moet kunnen blijven water geven tot het einde van de droge periode.

Hoeveel water geef je?

  • Geef 1 keer per week diep water, liever dan elke dag een beetje.
  • Voor bomen: afhankelijk van boomsoort, grootte en bodemtype; richtwaarde 20–50 liter per keer,
  • Voor hagen en struiken: ook 1 keer per week overvloedig gieten. Irrigeren met een druppeldarm kan een goed alternatief zijn.

Enkele tips

  • Geef bij voorkeur 's avonds, dan verdampt het water minder snel.
  • Gebruik regenwater als dat beschikbaar is – beter voor de planten én het milieu.
  • Maak een eenvoudige gietrand (aarden walletje) rond de stam zodat het water daar blijft waar het nodig is.
  • Ideaal is als je het water langzaam kan toedienen, zodat het de tijd heeft de bodem in te dringen.
  • Start niet met water geven om er daarna plots mee te stoppen: eenmaal je begint tijdens een droge periode, blijf je dit best volhouden tot er weer voldoende regen valt.
Aarden walletje rond de boom
© RLZH

Minder maaien, meer vocht vasthouden

Een vaak onderschatte droogtemaatregel is aangepast maaibeheer onder de bomen. Door het gras onder de kruin (de kroonprojectie) hoger te laten groeien, help je de bodem koel en vochtig te houden.

Waarom helpt dit?

Onderzoek met gazondolken toont duidelijk aan dat een kort gemaaid gazon veel sneller uitdroogt dan een hogere vegetatie. Hoge grassen en kruiden creëren schaduw op het bodemoppervlak (minder uitbakken van de bodem door directe zonnestralen), en houden vocht langer vast tussen de stengels.

Wat kan je doen?

  • Laat het gras onder je bomen uitgroeien tot een bloemrijk grasland.
  • Wacht wat langer met maaien in een droge periode.
  • Overweeg om het volledige perceel als hooiland te beheren (1 à 2 maaibeurten per jaar).

Zo draag je ook bij aan een grotere biodiversiteit: vlinders, bijen en andere nuttige insecten profiteren mee!

© RL Zuid-Hageland

Vergeet mulch en bodemzorg niet!

Het aanbrengen van een gepaste mulchlaag helpt je boom op meerdere manieren tegen uitdroging: het beschermt de bodem tegen rechtstreekse zonnestralen (korte termijn) en verbetert ook de bodemstructuur waardoor de porositeit en de waterhuishouding van de bodem verbetert. Het is een preventieve maatregel die de nood aan watergift beperkt.

Wanneer aanbrengen?

Vaak wordt geadviseerd de mulchlaag aan te brengen op het einde van de winter. Zo vermijd je dat woelmuizen er zich in nestelen tijdens de koude maanden, terwijl je toch op tijd bent om de bodem te beschermen tegen uitdroging in de lente en zomer. Maar ook nu is het nog zinvol om een mulchlaag aan te brengen, zeker op een kale bodem. Zeker wanneer de droogte lang aanhoudt en er een verbod op watergebruik zou ingesteld worden, is de mulch van groot belang.

Wat gebruik je best?

We raden aan om 5 cm uitgerijpte compost met daarboven 5 cm houtsnippers te gebruiken. Het verteringsproces van houtsnippers door bacteriën vraagt namelijk veel stikstof, die ze in deze combinatie uit de compost halen. Zonder compost halen de bacteriën dit rechtstreeks uit de bodem en hebben de planten vaak een tekort aan het stikstof die ze nodig hebben voor de groei. Leg dus daarom nooit gewoon houtsnippers in de wortelzone. 

© RL Zuid-Hageland

Snoei

Indien bovenstaande maatregelen onvoldoende helpen dan kan snoei een ultiem redmiddel zijn. Immers, indien het volume van de kroon en de bladmassa verkleint zal er minder verdamping zijn. Gericht wegnemen of inkorten van takken kan de boom helpen.

De meeste fruitbomen die via onze aanplantprojecten zijn geplant kregen al een plantsnoei. Door deze plantsnoei werd het kroonvolume al beperkt en terug meer in evenwicht gebracht met het wortelvolume (dat sowieso beschadigd werd bij verplanten). Er zijn uitzonderingen op de plantsnoei zoals de okkernoten die in de winter niet mogen gesnoeid worden. Deze snoei je beter in late lente- zomer. Dit is dan een eerste vormsnoei (slecht geplaatste takken weghalen) en tegelijk een hulp in de strijd tegen de droogte, door verkleinen van het kroonvolume.